Tarihçesi

İmam Hatiplerin Tarihçesi:

İmam hatip lisesi, Türkiye'de din görevlisi yetiştirmek amacı ile kurulmuş, zamanla düz lise ve Anadolu lisesi müfredatında eğitim vermeye de başlamış orta öğretim düzeyinde okul türüdür.

 

Tarihi

Bugünkü İmam Hatip Liseleri’nin kökü olarak 1913 yılında İmam Hatip yetiştirmek üzere açılan ve daha sonra Medresetü-l Vaazin ile birleştirilerek Medresetü-l İrşad adını alan Medresetü-l Eimmeti vel Hutaba, kabul edilebilir. Bu okullar ömürlerini 3 Mart 1924 tarihli Tevhid-i Tedrisat Kanunu’na kadar sürdürmüştür.

 

İmam Hatip Mektepleri

Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun din görevlisi eğitimini düzenleyen 4. maddesi medreselerin kapatılmasına karşılık, imamlık ve hatiplik gibi dini hizmetlerin görülebilmesi için ayrı okullar açılmasını öngörüyordu. Kanunda öngörülen bu okullar, 1924 yılında İmam Hatip Mektepleri adı altında 29 merkezde açıldı. Okullar, 4 yıllık ortaöğrenim seviyesinde idi. Bu okulların müdürleri özel bir din eğitimi görmemişlerdi. Daha çok deneyimli eğitimcilerdi ve amaçları Cumhuriyet'e bağlı, aydın din adamları yetiştirmekti. Ders saatlerinin çoğu bilim ve yabancı dil dersleriydi ve dinle ilgili dersler ikinci plandaydı. İmam Hatip Mektepleri 1930’da öğrenci azlığı nedeniyle kapatılmıştır.

 

İmam Hatip Kursları

1949 yılında ortaokul mezunu askerliğini yapmış kimselerin alındığı 10 ay süreli İmam Hatip Kursları açılarak din hizmeti görevlisi yetiştirme uygulaması başladı. 1949 sonuna kadar 50 kişinin mezun olduğu bu kursların süresi daha sonra iki yıla çıkarıldı ve meslek okulu mezunlarının da kurslara girmesine olanak verildi.

 

İmam Hatip Okulları

1950 seçimlerinden sonra iktidara geçen Demokrat Parti, seçim dönemlerine söz vermiş olduğu İmam Hatip Okulları’nı (İHO), halka verdiği sözü tutarak iktidarının ilk yılında açtı. Birinci devresi 4, ikinci devresi 3 yıl olan 7 yıl süreli ve bir bütün teşkil eden İmam Hatip Okulları 1951-1952 döneminde 7 ilde açıldı. İHO sayısı 1970-1971 döneminde 72’ye çıktı. 1963-1964 öğretim yılında İmam Hatip Okulları’na ilk defa parasız yatılı öğrenci alınmaya başladı.

 

İmam Hatip Liseleri

 22 Mayıs 1972’de yayımlanan bir yönetmelikle, İmam Hatip Okulları ortaokuldan sonra 4 yıl eğitim veren bir meslek okulu haline getirildi. 1973 yılında, o güne kadar İmam Hatip Okulları olarak anılan okullara İmam Hatip Liseleri (İHL) adı verildi. Bu dönemde İHL mezunlarında fark dersleri vermeden üniversitelerin edebiyat kollarına gidebilme hakkı tanınmıştır.

1974’te kurulan CHP-Millî Selâmet Partisi hükümeti döneminde İmam Hatip Liseleri’nin ortaokul bölümü yeniden açıldı. 29 yeni İHL açıldı ve böylece okul sayısı 101’e çıktı.

1976’da kızını İHL’ ye kaydetmek isteyen bir velinin hukuk mücadelesi sonucu o güne kadar sadece erkek öğrencilerin alındığı İHL’ ye Danıştay kararı ile kız öğrenci alınmaya başladı.

Milli Selamet Partisi'nin ortak olduğu hükümetler döneminde (1975-1978) 230 yeni İHL açıldı. 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra 1985’e kadar yeni İHL açılmadı. 12 Eylül yönetimi tarafından Temel Eğitim Kanunu’nun 32. maddesinde yapılan bir değişiklikle İHL mezunlarının üniversitelerin tüm bölümlerine gidebilmesine olanak tanıdı.

 

 

Anadolu İmam Hatip Liseleri

1985’te ilk Anadolu İmam Hatip Lisesi olan Kartal Anadolu İmam Hatip Lisesi açıldı. 1980’lerin sonuna gelindiğinde İHL'ler okul sayısı olarak fazla artmadıysa da öğrenci sayısı bakımından ve -Anadolu İHL’lerin açılmasıyla- nitelik açısından genişledi.

1990'lı yıllarda, İmam Hatip Liseleri başta üniversite sınavları ve bilim olimpiyatları olmak üzere eğitsel ve kültürel alanda başarıları ile gündeme gelmeye başladı.

1993 öğretim yılında İstanbul'un seçkin 121 lisesinin katıldığı bilgi yarışmasında Kadıköy İHL birinci oldu. 1994 yılında Kartal Anadolu İHL son sınıf öğrencisi M. Önder Kıyıklık, ÖYS fen bilimleri 1.si, 1996 yılında Selim Tuzci, Türkçe-Matematik 1.si oldu. Ard arda yaşanan gelişmeler çeşitli toplum kesimlerinden dikkatleri ve ilgiyi İHL'ler üzerine çevirdi.

 

İmam Hatip Liselerinin Kapatılması

16 Ağustos 1997 tarihinde dönemin başbakanı Mesut Yılmaz döneminde çıkarılan 4306 sayılı sekiz yıllık kesintisiz öğretim yasası, İHL’lerin ortaokul kısmının kapatılmasına yol açtığı için İHL'ler açısından bir dönüm noktası oldu. Öngördüğü katsayı hesaplaması ile üniversite giriş sınavlarında İHL mezunları aleyhine haksız rekabete yol açtığı yönünde eleştirilere maruz kalan yasa ile imam-hatip liseleri 1 yılı hazırlık, 3 yılı normal eğitim olmak üzere 4 yıllık liseler haline gelmiş oldu.

 

Görev Alanları

İHL mezunları bu gün, camide, resmi kuran kurslarında din görevlisi olarak iş bulabilmektedirler. Bu okullardan mezun olan öğrencilerin sayıları oldukça fazladır. Ülkemizdeki din hizmetlerinin görülebilmesi için açılmış olan İmam Hatip Liselerinin müfredat ve imkân bakımından yeterli olmasına rağmen, mezun sayısı ve iş imkânı sayısı-alternatifi arasında bir uçurum bulunmaktadır. Bu tür okulların azaltılması da bir çözüm olmasına rağmen ülkemizde ihtiyaç duyulan başka alanlarda da din görevlilerinin istihdamı, görev alanlarının geliştirilmesi gereklidir. Askeri sistemde din subaylığının dikkate alınması, hastanelerde din görevlilerinin bulundurulması gibi yeni istihdam sahaları bu yeni görev alanları olarak sayılabilir.

Ulusal Gazeteler
AFİMDER BASIN
Anketler
Derneğimizin çalışmalarını nasıl buldunuz ?
Arşiv
Radyo Diyanet